2016 مارچ

دافغانستان ساخت او تولید

په افغا،ستان کې د جګړې نه مخکې تولید دڅرځایونو اود افغانستان زراعت په خامو توکو باندې تکیه وو. چې له دې نه د پنبې نساجي یوه بېلګه ده. له دې پرته ېې د مصنوعي ورېښمو ټوټه او داستیت تار تولید، بوره، نباتي غوړي ، سیمټ ، له لرګیو جوړتعمیراتي وسایل، صابون، بوټان او په نساجي کې وړیو… read more »

4 total views, no views today

دافغانستان طبعي زېرمې او بریښنا

په افغانستان کې اوسنی سروې یا پراخو مطالعو ښودلي چې افغانستان په کافي اندازه له طبعي زیرمو برخمن دې کومې چې د افغانستان اقتصاد کې کلیدي رول لوبولی شي. له دې زیرمو یوه د طبعي ګاز ذخیره ده کومه چې د ترکمنستان پولې سره نږدې په شبرغان کې، ۱۲۹ کیلو متره د مزار شریف په… read more »

4 total views, no views today

دافغانستان زراعت او ځنګلونه

په افغانستان کې زراعت، له څارویو نسل اخیستنه او مالداري په دښتو کې د څارویو څر ځایونه د کورنیو نیم نا خالص عاید جوړوي. دافغانستان ځمکه له ۸ برخو صرف یوه برخه د کرنې وړ ده چې له دې یوې برخې هر کال صرف پر نیمه برخه کرنه کیږي. ډېره ځمکه ېې چې کرل شوې… read more »

78 total views, no views today

دافغانستان اقتصاد

کله چې افغانستان په ۱۹۵۰ کلونو کې دخپل اقتصادي پلان په پراخوالي د روسانو په مرسته پېل وکړ په دې وخت کې افغانستان صرف د ټولنیزو سازمانونو نه وه بې برخې بلکه مدیریتی فني مهارتونه، اوعصري اقتصادي نهادونه ېې هم نلرل. او داقتصاد کچه ېې د خپلو ګانونډیانو نه هم ټیټه وه. د ۱۹۷۹-۱۹۵۶ کلونو… read more »

6 total views, no views today

دافغانستان دوګړو بهیرونه — Demographic Trends

د جګړو له وجې د افغانستان خلکو دوه مسیره خپل کړ چې یو ایران بل پاکستان وو او له دې ځایون ډېر افغانان دنړی په ډېرو ملکونو ته خپاره شول. ډېر له اطرافو د کابل لور ته ولاړل چې د کابل ښار نفوس ېې دکابل دپراخوالی نه دوه برابره زیات کړ. دافغانستان ډېر نفوس کم… read more »

10 total views, no views today

دافغانستان کلي

په افغانستان کې هغه کروندګر چې د موسم بدلېدو سره کډه نکوي د افغانستان په وړو کلیو کې اوسیږي، زیات په درو کې د سیندونوغاړو کې سره تیت شوي. د کلیو نمونه لکه د کلانو په څېر ده چې واړه د خټو کورونه لري او خپله کې نږدې کورنی پکې اوسیږي. هغه کروندګر چې په لوړو غرونو او… read more »

68 total views, no views today

دافغانستان د ښارونو موقعیت

دافغانستان ښاری ډوله ژوند له کابل نه کندهار ته غزیدلي جنوب غربي سرک له دې وروسته دشمال غرب د هرات په لور، شمال شرق د مزارشریف په لور، او جنوب شرق په اوږدو کې کیږي. د ملک په نورو سیمو کې دهقانان او کوچیان ژوند کوي. تر ټولو زیات نفوس ېې د کابل او چاریکار… read more »

16 total views, no views today

په افغانستان کې دین او رسمي مذهب

تقریبا د افغانستان ټول وګړي مسلمانان دي چې په سلو (۱۰۰) کې نهه نوي (۹۹) مسلمانان دي. د سلنې (۱۰۰٪) له مخې په سلو کې څلور اتيا (۸۴) سُني ، پينځلس (۱۵) شعيه (اثنا عشريه -دولس امامي) او اسماعيليه شیعه ګان، يو (۱) سلنه هندوان او سکان او برهمن ياد شوي. د افغانستان نورستان چې زوړ نوم ېې… read more »

2 total views, no views today

د افغانستان ژبې

دافغانستان خلک د مختلفو ژبو ویونکي قومونه دي درې پښتو چې د هندي-اروپایي ژبو په نوم هم یاديږي رسمي ژبې دي. په ۵ کې له هر ۲ کسانو زیات پښتو وايي. تاجک او ځنې نور قومونه لکه هزاره، چار ایماق د فارسي ژبې په لهجه چې دري ورته وایي خبرې کوي. دغه لهجه “دري” د… read more »

28 total views, no views today

دافغانستان توکمونه یا قومونه

په افغانستان کې د سر شمېرنه په ۱۹۷۹ زېږیدیز یا میلادي کال کې ترسره شوې له دې وروسته جګړو سر شمېرنه نا ممکنه کړې وه. له ۲۰۰۱ کال وروسته د قومونو سر شمېرنه په تخمیني ډول تر سره شوې او د ملک ټول نفوس هم په تخمیني ډول ښول شوی، ځکه چې ډېر تعداد وګړي… read more »

70 total views, no views today

دافغانستان حیوانات او نباتات

دافغانستان په جنوب کې شینوالی تیت او خپور دې په ځانګړي ډول په غرب کې وچې سیمې او بیابانونه زیات دي، ونې پکې کمې او د پسرلي په پېل کې هر ځای ګلانو، شنو وښو او بوټو پوښلی وي. د دغې سیمې په شمال کې واښه د ډېرو بارانونو په وجه زیات دي د د… read more »

24 total views, no views today

دافغانستان اقلیم

معمولا افغانستان ډېر یخ ژمی او ډېر ګرم اوړی لري، هوا پکې نیمه وچه ده خو بیا هم پکې سیمیز توپیرونه شته. د شمال خوا غرنی سیمه نیمه قطبي هوا لري چې ژمی ېې یخ او وچ دې. خو د ډیورنډ د کرښې په اوږدو کې د هند د سمندر نه لګېدونکي موسمي بادونه په… read more »

92 total views, no views today

دافغانستان خاوره

افغانستان څو ډوله خاوره لري  ۱ مرکزي ارتفاع ېې مناسبې دښتې لري چې بې ځنګلو علفزاره خاوره ده.  ۲ د شمال هوارې غني او حاصلخېزه خړه خاوره لري.  ۳ د افغانستان د جنوب غرب په لوړو ځایون کې هوارې ځمکې حاصلېزه نه دي خو په دې سیمه کې سیندونو ته نږدې ځمکې حاصلخېزه دي. چېرته… read more »

10 total views, no views today

د افغانستان د کانالونو سیستم

د افغانستان د کانالونو سیستم تقریبا په داخل کې بند دې، صرف په شرق کې سیند چې ۳۲۰۰۰۰ میل مربع ۸۳۰۰۰۰ کیلو متر مربع سفر وروسته سمندر ته غورځیږي. د کابل سیند چې د شرق په لور بهیږي د پاکستان له هندوس سیند سره یوځای کیږي اود عربو سمندر د هند په اقیانوس کې خالي… read more »

14 total views, no views today

د افغانستان فزیوګرافیکې سیمې

لوړې مرکزي ارتفاع ګانې په حقیقت کې د همالیا غزېدلې برخې چې د هندوکش سلسله پکې شامله ده. د دې مساحت تقریبا ۱۶۰۰۰۰ میله، ۴۱۴۰۰۰ کېلومتره ژوره تنګه، او لوړ غرونه لرونکې سیمه ده. په دې سلسله کې غزیدلي غرونه تقریبا ۲۱۰۰۰ فټه، ۶۴۰۰ متره لوړوالی لري. همدا غرونه له هندوکش نه سلسله کیږي او… read more »

4 total views, no views today

Hindu Kush — هندوکش

دافغانستان فزیکي شکل اوږدې پاڼې ته ډېر ورته والی لري . هندوکش چې ډېر ستر غر دې او افغانستان ډېره ځمکه ېې نیولې، له شمال شرق نه تر جنوب غرب پورې غزېدلی. دهندوکش په اوږدو کې د دې غره فرعي برخې افغانستان په ۳ مختلفو جغرافیایي سیمو ویشي. مرکزي لوړې هوارې، د شمال دښتې او… read more »

70 total views, no views today

Afghanistan – Land — د افغانستان ځمکه

افغانستان له سمندر نه لرې پروت چې تر ټولو نږدې سمندري ساحل ېې د عرب بحیرې په اوږدو کې پروت دې چې له افغانستان نه تقریبا ۴۸۰ کېلو متره، ۳۰۰ میله فاصله لري. افغانستان د ۲۰ پېړی په اخرکې د نړی تر ټولو غریبترین ملک پاتې شوی چې وجه ېې د افغانستان سیاسي انزوا او… read more »

40 total views, no views today

افغانستان — Afghanistan

دافغانستان جمهوریت، د افغانستان اسلامي جمهوریت  افغانستان له سمندر نه لرې په وچه کې راګېر ملک، ګڼ شمېر قومونه لرونکی او د جنوبي اسیا په زړه کې موقیعت لري. د سوداګري د لارې په اوږدو کې پروت دې چې شرقي او جنوبي اسیا له اروپا او منځني ختیځ سره وصل کوي. افغانستان د تاریخ په… read more »

4 total views, no views today

Francisco Pizarro – Spanish explorer — فرانسیسکو پیزارو

فرانسیسکوپه کال ۱۴۷۵ د هسپانیا په کاستیل کې پېدا شوی او د جون په ۲۶ نېټه کال ۱۵۴۱ په لیما چې اوس په پېرو کې ده مړ شوی. فرانسیسکو د انکا امپراطوري فاتح او د لیما ښار موسس ګڼل کیږی.  فرانسیسکو د ګونزالو پیزارو حرامي یا غېر مشروع زوی وو. مور ېې یوه ځوانه انجلی… read more »

14 total views, no views today

Physiocrat — Economics — فیزیوکرات- اقتصاد

فیزیوکرات په فرانسه کې د۱۸ پېړی تاسیس شوي اقتصادي متکبونه وو. د دې مکتب مشخصات یوه ځانګړې عقیده وه او هغه دا چې حکومت باید د اقتصادي چارو دطبعي قانون په عملکرد کې لاسوهنه ونکړي او ځمکه د ټولو شتمنیو سر چینه ده. معمولا دا مکتب په نړی کې داقتصاد اولنی ساینسي مکتب ګڼل کېږي. … read more »

20 total views, no views today

Grigory Aleksandrovich Potemkin — Russian statesman — ګریګوري الېکسندرویچ پوتېم کین — د روسې سیاست پوه

د سپتمبر په ۱۳ نېټه کال ۱۷۳۹د روسې په شی زو وو کې پېدا شوی او د اکتوبر په ۵ نېټه کال ۱۷۹۱د رومانیا په لاسي کې مړ شوی.  روسی پوځي افسر، سیاستمدار اواو د ۱۷ کالو لپاره د ملکې (دوېمې کترین) عاشق، او په دې امپراطوري کې ستر قدرت لرونکی، یو با اهله مدیر،… read more »

16 total views, no views today

Guillaume-Thomas Raynal -French author– ګایوم توماس رینل

ګایوم توماس د اپرېل په ۱۲ نېټه کال ۱۷۱۳د فرانسې په سنت جونیېې کې زېږېدلی او د مارچ په ۶ نېټه ۱۷۹۶ د فرانسې په شایوت کې مړ شوی.  د فرانسې لیکوال او سیاسي تبلیغ کونکی چې د انقلاب لپاره ېې ذهني موسم برابر کړ. رېنال خپلې زدکړې د عیسویانو په مکتب کې کړي. کله چې پاریس… read more »

4 total views, no views today

Whig Party — Historical American political party — ویګ د امریکا سیاسي او تاریخي ګوند

د ۱۸۳۴-۵۴ کلونو تر منځ د امریکا په متحده ایالاتو کې تر ټولو لوی فعال سیاسي ګوند وچې د ملي پرمختیا ملاتړ ېې کاوه. کله چې په امریکا کې ډلې ټپلې او د دوي تر منځ اختلافات زیات شول په دې وخت کې د ویګ ګوند داسې یوه اتحادیه جوړه کړه چې کوم منظم سیاسي… read more »

12 total views, 2 views today

Anne-Robert-Jacques Turgot — French economist- ان رابرټ جک تورګو

د مې مېاشت په ۱۰ نېټه کال ۱۷۲۷ په پاریس کې زېږېدلی او د مارچ په ۱۸ نېټه کال ۱۷۸۱ په پاریس کې مړشوی.  د فرانسې اقتصاد پوه چې د ۱۵ پادشاه لويي په اداره کې مدېر وو او د مالي چارو عمومي دنده ېې پر مخ بیوله له مدیریت تر وزارت پورې ېې کار… read more »

6 total views, no views today

په هالنډ کې ستاډ تولډر — Stadtholder – Stadhouder

په هالنډ کې ستاډ تولډر د ولایتي اجرائيه مدير دفتر وو. له ۱۵ تر ۱۸ پېړۍ دغه دفتر ستر قدرت لاره. دغه دفتر د هالنډ یا جرمني د بورګ دوک لخوا په ۱۵ پېړی کې تاسیس شو. کله چې د دوک له لاسه قدرت ولاړ او هابسبورګ قدرت ته ورسېدل، دې تاسیس شوې ادارې ته… read more »

No views yet

Christophe Plantin — کریستوف پلانتن

په کال ۱۵۲۰ سنت اویرته کې پېدا شوی او د جولای په ۱ نېټه کال ۱۵۸۹ کې مړ شوی د پرنټر بنسټګر, او انجیل ېې په څو ژبو خپور کړی. د فرانسې د نور ماندي په کابن کې د کتاب لکه د جلد په څېر جوړول زده کړي. په کال ۱۵۵۵ کې ېې په تیپو… read more »

4 total views, no views today

Jean Baptiste Donatien de Vimeur — جان پاپتیست اف ویمور

جان باپتیست د جولای په اوله نېټه کال ۱۷۲۵ واندوم کې زېږېدلی او د مې مېاشت په ۱۰ نېټه کال ۱۸۰۷ د فرانسې په تورې کې مړ شوی. جان پاپتیست د فرانسې جنرال وو چا چې په کال ۱۷۸۱ کې د امریکا د انقلاب ملاتړ وکړ او دفرانسې پوځ ته ېې امر وکړ چې په… read more »

12 total views, no views today

The Plain – French History — د فرانسې تاریخ پلن

پلن چې په فرانسوي پلېن لیکل کېږي مارې هم ورته وایي. د فرانسې د انقلاب دور کې ۱۷۹۵- ۱۷۹۲ دملي کنوانسیون منځلاري غړي چې دکنواسیون مجلس اکثریت ېې جوړاوه نوم وه. د یاد شوي مجلس دغه اکثریت په اول کې د ایمن وېل جوزف ملاتړ کاوه خو وروسته ېې د منځلارو جیرونده ګروپ ملاتړي شول… read more »

10 total views, no views today

Taille – French History — تای – د فرانسې تاریخ

د سلنطنتي حکومت لخو په فرانسه کې له انقلاب نه وړاندې خورا مهم او غېرې مستقیم ټکس یا مالیه وه چې روحانیونو او اشرافو په دهقانانو تحمیل کړې وه. د دغې مالیې اخیستنه له ۱۱ پېړی پېل شوې چې په منځنیو پېړیو کې کله چې د انګلستان او فرانسې تر منځ ۱۰۰ کلن جنګ وو… read more »

6 total views, no views today

Alessandro Volta – Italian scientist — الېسندرو ولتا

د فېبروي په ۱۸ نېټه کال ۱۷۴۵ دایټالیا په کومو، لومباردي کې زېږېدلی او د مارچ په ۵ نېټه کال ۱۸۲۷د ایټالیا په کومو کې مړ شوي. الېسندرو ولتا د ایټالیا فزیک پوه د برقي بیټریو مخترع دې.  ولتا په کال ۱۷۷۴ کې د کومو په شاهي مکتب کې د فزیک استاد شو چې ډېره… read more »

2 total views, no views today

Zollverein – German customs union — زول وېرېن -د جرمني ګمرکي اتحادیه

زول وېرېن په کال ۱۸۳۴ کې د پروسیا د مشرانو له لخوا په جرمني کې ګمرکي اتحادیه وه چې د جرمنيانو په اتحاد کې ېې ځانګړی رول لوبولی. زول وېرېند ازادې سوداګری دې خوځښت ځانته په جرمني کې کلک ملاتړي چې سوداګران وو پېدا کړل د دې اولنی ملاتړی فریدریش لیست وو.  په کال ۱۸۱۸… read more »

8 total views, no views today

Third Estate – French history — ترډ ایسټېټ یا عامه خلک

د فرانسې له انقلاب نه مخکې فرسټ اسټېټ روحانینو وو، سېکنډ اسټېټ اشراف، ترډ اسټېټ عوام وو ترډ ایسټېټ یا عوام چې په فرانسوي ورته تي اې اېتا وایي د فرانس له انقلاب نه مخکې د خلکو اجتماع وه چې په کال ۱۷۸۹ د جون مېاشت کې ترې د فرانسې ملي مجلس جوړ شو. 6 total… read more »

6 total views, no views today

Enlightenment – European history — روښانفکري د اروپا تاریخ

په فرانسوي (siècle des Lumières)  په جرمني (Aufklärung)  ادبي (century of the Enlightened)  په ۱۷ او ۱۸ پېړی کې د خدای تعالی د موجودیت په اړه نظریات، وجوهات، طبعیت او انسانیت د اروپا فکري خوځښت وو. چې په غربي نړی کې ډېر موفق او بریالي خوځښت ګڼل کېږي کوم خوځښت چې سیاسي تګلارو، فلسفې، او… read more »

14 total views, no views today

David Livingstone — دیوید لیوینګستون

د مارچ په ۱۹ نېټه کال ۱۸۱۳ په سکاټلند کې زېږېدلی او د مې مېاشت په ۱ نېټه کال ۱۸۷۳ د اوسنی زمبابوې په چیتامبو کې مړ شوی.  د سکاټلند مذهبی مبلغ یا تبلیغ کونکی او کاشف چا چې د غرب پر سلوک له افریقایانو سره تمرین او څېړنې کړي.  مور او پلار ېې غریب… read more »

2 total views, no views today

Lettre de cachet

په فرانسوۍ ژبه کې یې تلفظ ” لېتخ دو کاشې ” ده او مانا یې د لاسلیک یا مهر خط ده. لېتخ دو کاشې خطونه وو کوم چې د فرانسې پاچا امضا یا مهر کول او یو وزیر به یې د تصدیق لپاره لاسلیک پرې کوه او پاکټ به یې په سلطنتي مهر ټاپه کېده…. read more »

6 total views, no views today

Albert Schweitzer

د جنوري مېاشت په ۱۴ نېټه کال ۱۸۷۵ کېسرس برګ چې پخوا جرمني خو اوسمهال د فرانسې برخه ده زېږېدلی او د د سپتمبر په ۴ نېټه کال ۱۹۶۵د جرمنی په السېس کې مړ شوی. د عیسویت عالم، فیلسوف، ارګانیست (organist) یا د ارګان غږونکی (پیانو ته ورته د موسیقي اله ده)، او د استوایي… read more »

20 total views, no views today

Leopold II (King of Belgium)

په فرانسوۍ ژبه یې بشپړ نوم (Léopold-Louis-Philippe-Marie-Victor) لیکل کیږي او په الماني ژبه یې بشپړ نوم (Leopold Lodewijk Filips Maria Victor) لیکل کیږي. د ۱۸۳۵ کال، د اپرېل په ۹ نېټه، د بلجیم په بروکسل کې زېږېدلی او د ۱۹۰۹ کال، د ډسمبر په ۱۷ نېټه، د بلجیم په لایکېن کې مړ شوی. له ۱۸۶۵… read more »

12 total views, no views today

Marie-Joseph-Paul

بشپړ نوم یې (Marie-Joseph Paul Yves Roch Gilbert du Motier, Marquis de Lafayette) ده، په نوم کې یې د (Lafayette) املا (La fayette) هم لیکل کیږي. د فرانسې اریستوکرات یا اشراف او د فرانسې د پوځ افسر وو چا چې د امریکا په انقلابي جګړه (American Revolutionary War) کې برخه اخیستې او په مختلفو جګړو… read more »

10 total views, no views today

Horatio Herbert Kitchener

بشپړ نوم یې (Horatio Herbert Kitchener, 1st Earl Kitchener) ده. د جون په ۲۴ نېټه، کال ۱۸۵۰ کې زېږېدلی او د جون میاشتې په ۵ نېټه، کال ۱۹۱۶ کې مړ شوی. د انګلستان د پوځ افسر او د مستعمرې سرپرست وو چا چې د امپراتورۍ لپاره د کمپاین له امله بد نوم ګټلی. د بدنامۍ… read more »

10 total views, no views today

Charles Lavigerie — چارلزلاویجري

د اکتوبر په ۲۱ نېټه کال ۱۸۲۵ د بایون سره نږدې په فرانسه کې زېږېدلی او ممکن د نومبر په ۲۵ کال ۱۸۹۲ د الجزایر په الجیر چې اوس په تونس کې دې مړ شوی. چا چې زیات زیار ویستلی ترڅو افریقایان عیسویان کړي او د دې کار لپاره ېې په افریقا کې د عیسویت… read more »

4 total views, no views today

Immanuel Kant – German philosopher — ایمن وېل کنټ د جرمني فیلسوف

داپریل په ۲۲ نېټه کال ۱۷۲۴ د پروسیا په کونیګسبرګ چې اوس مهال د روسې کالینګراد دې پېدا شوی او د فېبروري په ۱۲ نېټه کال ۱۸۰۴ کې په کونیګسبرګ کې مړ شوی.  کنټ د جرمني فیلسوف، د علم تیوري لیکونکی یا ( منېق یا اېپیستیمولوجي کې د پوهېدو وړ او سیستماتیک کار کړی) داخلاقو… read more »

4 total views, no views today

Sidebar



Share
Hide Buttons